4.8 C
Utrecht
dinsdag, november 30, 2021

Racisme in de sport: waarom het aan de oppervlakte komt als teams verliezen

- Advertisement -


In de strafschoppenserie waarbij Italië Engeland versloeg in de UEFA Euro 2020-finale, werd de vaardigheid van de keepers overschaduwd door het vermeende falen van de Engelse spelers die hun schoten misten. Drie jonge spelers – Marcus Rashford, Jadon Sancho en Bukayo Saka – werden onderworpen aan stortvloeden van anti-zwart racistisch misbruik.

Een van de ergste dingen van dit racisme was hoe voorspelbaar het was. Racisme heeft lang gevonden in Europese sporten, en wordt versterkt wanneer spelers van kleur in de schijnwerpers worden gezet tijdens grote internationale competities. Een tweet als reactie op de pesterijen vat dit fenomeen het volgende samen: “Als je scoort, ben je Engels. Als je mist, ben je een immigrant.”

Het waren niet alleen Engelse spelers die tijdens het toernooi zo behandeld werden. Franse speler Kylian Mbappé geconfronteerd met online misbruik toen de Zwitserse doelman Yann Somer met succes zijn penalty verdedigde in de tweede ronde die les bleus naar huis stuurde. Racistisch misbruik duikt voortdurend op.

De enorme toename van de zichtbaarheid en populariteit van sport in de afgelopen eeuw, dankzij televisie, radio en internet, heeft de manier waarop fans zich verhouden tot spelers als lokale en nationale vertegenwoordigers, geïntensiveerd. Atleten worden het gezicht van een natie, en velen van ons pinnen patriottische hoop, angsten en frustraties op hen. Zie dit vaak geciteerde quote van historicus Eric Hobsbawm over de kracht van voetbal om nationale gevoelens vast te leggen: “De … ingebeelde gemeenschap van miljoenen lijkt reëler als een team van 11 benoemde mensen.”

Wanneer zichtbaar diverse teams wereldbekers winnen, wordt dat gezien als een antiracistische triomf. Het is een van de redenen waarom Zuid-Afrika’s overwinning in het wereldkampioenschap rugby van 1995 zo symbolisch was, zo snel na de ineenstorting van de apartheid. Het Franse herenvoetbalteam inspireerde golven van trots in het Franse multiculturalisme na hun overwinningen in 1998 en 2018. Dit werd gesymboliseerd in de slogan Black-Blanc-Beur (Zwart-Wit-Noord-Afrikaans) – een riff op bleu-blanc-rouge (blauw, wit en rood) de kleuren van de Franse vlag.

Maar het idee om raciale harmonie te bereiken door middel van diverse sportteams heeft leidde tot controverse. Historicus Laurent Dubois heeft beschreven hoe de nationale vreugde van het winnen van een toernooi de moeilijke geschiedenis van racisme en uitsluiting verdoezelt in zijn boek over Frankrijks “voetbalimperium”.

Ook duren de vieringen slechts zo lang als de overwinning. Onderzoek heeft aangetoond dat wanneer zichtbaar diverse teams verliezen, bestaande uitsluiting en racistische nationalistische onderstromen komen naar de oppervlakte en manifesteren zich als ontkennen dat spelers van kleur behoren tot de natie. Als het team niet “wij” is, hebben “wij” niet verloren. Het was niet de natie, of “mijn” mensen die faalden, het was deze indringer.

Dit kan verschillende vormen aannemen in landen waar blanke mensen niet de meerderheid zijn, maar de onderliggende vitriool is hetzelfde. Bijvoorbeeld, Moslim Indiase sportsterren in hun eigen land aan dergelijk misbruik zijn onderworpen, evenals Japanse spelers met zwarte erfenis.

Racisme en realiteit

Zulk misbruik is een bijzonder lelijke mix van verdriet, fandom, patriottisme, woede en zondebokken. In het geval van de Engelse spelers ontkent het de realiteit van hun geboorte, burgerschap en culturele opvoeding in Engeland – en de geschiedenis dat heeft het land, en Europa in het algemeen, tot een zeer gemengde en etnisch diverse ruimte gemaakt.

Wanneer fans racistisch misbruik maken, richten ze zich op spelers omdat ze worden gezien als “er niet bij horen”. Misschien voelt het afwijzen van hen veiliger dan het afwijzen van mensen die een denkbeeldige “echte” blanke nationale identiteit delen, en versterkt het een gevoel van superioriteit. Dit vereist zowel vergeten als heruitvinden, en suggereert diepe onzekerheid over de eigen identiteit.

Lilian Thuram’s beoordeling van het racisme dat hij ontving van zogenaamde “fans” was genereuzer. Net zo Dubois schreef:,

Sociologen, historici, kunstcritici, antiracistische activisten en media geleerden zou het met Thuram eens zijn over de omvang van het probleem. Er is een lange, diepe en wijdverbreide traditie van het aanwijzen van gekleurde spelers in Europa als “anders” dan de norm en als meer “fysiek” of minder “strategisch”.

Het is geen toeval dat alleen 3,9% van de coaches in de 14 grootste competities van Europa hebben een etnische minderheidsachtergrond. Onderzoeker Irene Blum en antiracisme-activist John Oliveira merkten op dat: dit repliceert eeuwenoude historische patronen van zwarte arbeiders en blanke eigenaren ondersteund door wetenschappelijk racisme, slavernij en kolonialisme.

Kunnen we dan verder gaan dan de beledigende ontkenning van de geschiedenis naar een meer volwassen en vreugdevolle fandom en nationale trots? Een muurschildering van Marcus Rashford – beklad door racisten en vervolgens door fans en supporters getransformeerd tot een bewegende site van eer en respect – getuigt van dit potentieel.

Of – en hoe – de overheid actie onderneemt, valt nog te bezien. De Britse premier Boris Johnson heeft gesuggereerd dat fans die online racisme verspreiden, kunnen worden uitgesloten van wedstrijden. Zijn critici hebben beschuldigde hem van hypocrisie, en zei dat Johnson hielp om dergelijke reacties op te wekken door te weigeren gejoel te veroordelen over spelers die op de knieën gingen.

Misschien zal deze nieuwste lelijkheid een vergelijkbare transformatie bereiken van wetenschappelijke rapporten en beleidsdocumenten tot actie en structurele verandering. Dat zou commitment vergen van (sociale) media, financiers, coaches, spelers, trainingsacademies, maar ook van fans. Er zijn misschien sancties voor nodig om het te bereiken, maar het is een nobel doel.

Auteur: Rachel Anne Gillett – Universitair Docent Cultuurgeschiedenis, Universiteit Utrecht Het gesprek

.

Gerelateerde artikelen

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Blijf verbonden

0FansLike
0VolgersVolg
0AbonneesAbonneer

Laatste Nieuws