13.6 C
Utrecht
maandag, augustus 8, 2022

Twintig jaar Nationale Herdenking Slavernij: 'We zijn er nog niet'

- Advertisement -


Het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (NiNsee) heeft de doorwerking van slavernij in hedendaags racisme definitief op de kaart gezet. Dat zegt voorzitter Linda Nooitmeer tegen NU.nl. Maar omdat het achterstellen van Oekraïense vluchtelingen van kleur in Nederland zou worden goedgepraat, twijfelt ze ook aan wat de afgelopen twintig jaar werkelijk is bereikt.

“We zijn de stilte voorbij: niemand kan meer ontkennen dat Nederland een slavernijverleden heeft”, zegt Nooitmeer over wat het NiNsee sinds de oprichting op 24 juni 2002 heeft bereikt. “Het slavernijdossier staat definitief op de kaart.”

De toegevoegde waarde van het slavernijinstituut is volgens de NiNsee-voorzitter dat de aandacht voor de jaarlijkse herdenking de afgelopen twintig edities niet meer is verslapt. Ook is Nooitmeer tevreden over de oprichting van zo’n twaalf lokale herdenkingscomités. “Wat mij betreft krijgt iedere Nederlander een slavernijmonument op fietsafstand.”

Zo zit het met de jaarlijkse Nationale Herdenking Nederlands Slavernijverleden

  • Op 1 juli staat Nederland stil bij de afschaffing van de slavernij in Suriname en de Antillen op 1 juli 1863, al duurde het daarna tot 1873 voordat er in Suriname écht een einde aan kwam.
  • De Nationale Herdenking Nederlands Slavernijverleden vindt sinds 2002 plaats in het Amsterdamse Oosterpark. Daar staat het Nationaal Monument Slavernijverleden, als plek voor bezinning en herdenking aan het Nederlandse trans-Atlantisch slavernijverleden.
  • Centraal in de herdenking bij het Nationaal Monument staat een minuut stilte ter nagedachtenis aan de mensen die tijdens het Nederlandse koloniale verleden tot slaaf zijn gemaakt.
  • Er zijn ook toespraken namens onder meer het kabinet en de voorzitter van het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis.

Nooitmeer vindt de excuses van Amsterdam, Rotterdam en Utrecht voor het koloniale verleden en de doorwerking daarvan in het heden hoogtepunten. Maar daarmee zijn we er volgens de NiNsee-voorzitter nog niet. “De eerlijkheid gebiedt mij wel te zeggen dat we nog wachten op concrete maatregelen van die steden om uitsluiting op de woningmarkt, de werkvloer en het onderwijs tegen te gaan.”

‘Goedpraten is de kern van uitsluiting’

Een actueel dieptepunt vindt Nooitmeer dat het achterstellen van Oekraïense vluchtelingen met Afrikaanse roots tijdens hun vlucht uit het land in Nederland werd goedgepraat door te stellen dat mensen zich makkelijker kunnen vereenzelvigen met westerse vluchtelingen.

“Dat heb ik lokale bestuurders horen uitspreken op beleidsniveau, terwijl ik weet dat ze de aandacht voor de slavernijgeschiedenis een warm hart toe dragen”, zegt Nooitmeer daarover. “Dit goedpraten is nou net de kern van uitsluiting en daardoor krijgen mensen op basis van afkomst minder kansen.”

Nooitmeer maakt zich zorgen over dergelijke uitspraken. “Het zet vraagtekens bij de voortgang die we maken rond discriminatie en racisme. In hoeverre is dat blijvend? Is men zich terdege bewust van het belang van het tegengaan van uitsluitingsmechanismen? Of is het meer een hype?”

‘Excuses banken zet de toon voor de toekomst’

ABN AMRO en De Nederlandsche Bank aanvaarden na onderzoek de verantwoordelijkheid voor hun rol binnen het Nederlandse slavernijverleden. Nooitmeer noemt dat een “inspirerend hoogtepunt”.

“Op het moment dat het normaal wordt dat organisaties in het bedrijfsleven hun slavernijverleden gaan onderzoeken, dan betekent dat dat het bespreken van slavernijverleden minder beladen wordt”, zegt de NiNsee-voorzitter.

“Deze twee banken zetten de toon voor de ontwikkelingen die we nog tegemoet kunnen zien. Als zij slechts één andere topbestuurder bewustmaken van de impact van het slavernijverleden op het leven van mensen, dan denk ik dat we al heel veel hebben bereikt.”

‘Tevreden als we het ongemakkelijke verhaal voorbij zijn’

Het gaat volgens de NiNsee-voorzitter rond het slavernijverleden en de doorwerking daarvan niet alleen om zwart versus wit. “Mensen met Afro-Surinaamse roots kijken neer op mensen met Afrikaanse roots of mensen uit het binnenland van Suriname”, geeft Nooitmeer als voorbeeld. “Het slavernijverleden gaat over ons allemaal.”

“We zijn pas tevreden als we het ongemakkelijke gesprek voorbij zijn en mensen in alle eerlijkheid hun echte gevoelens en denkbeelden kunnen delen”, verwoordt Nooitmeer de ambities van het NiNsee. “Zo kunnen we werkelijk komen tot een nieuwe toekomst rond het slavernijverleden.”

Deze week besteden we extra aandacht aan racisme

  • We vinden racisme een belangrijk thema. Daarom lees je daar deze week elke dag verhalen over, kan je meepraten over stellingen en vragen stellen aan relevante deskundigen. Een greep uit de producties tot nu toe:
  • Verschillende kleuren in gezin: ‘Ze zei dat ik mijn zakken had volgestopt’
  • Vragen over institutioneel racisme beantwoord: ‘Is racisme iets wits?’
  • Nationaal Coördinator wil belofte kabinet: ‘Stop met discriminerende lijsten’
  • Docenten over antidiscriminatielessen: ‘Ontdek het met je klas’
  • Experts: Racisme is gevolg van slavernij en ons koloniaal verleden
  • Alle stukken zien? Kijk dan hier



Lees meer

Gerelateerde artikelen

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Blijf verbonden

0FansLike
0VolgersVolg
0AbonneesAbonneer

Laatste Nieuws